Οι πράξεις αυτές υποβάλλονται στη Βουλή για κύρωση, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 72 παράγραφος 1 του Συντάγματός μας, δηλαδή συζητούνται και ψηφίζονται από την Ολομέλεια της Βουλής μέσα σε σαράντα ημέρες από την έκδοσή τους ή μέσα σε σαράντα ημέρες από τη σύγκληση της Βουλής σε σύνοδο. Αν δεν υποβληθούν στη Βουλή μέσα στις προαναφερόμενες προθεσμίες ή αν δεν εγκριθούν από αυτή μέσα σε τρεις μήνες από την υποβολή τους προς κύρωση, παύουν να ισχύουν εφεξής.
Οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου έχουν ισχύ τυπικού νόμου. Για το διάστημα που ισχύουν μπορούν να τροποποιήσουν ή να καταργήσουν ακόμα και νόμους. Κάθε Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου ισχύει με τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης.
Β) Αυτή η έκτακτη νομοθετική αρμοδιότητα ανήκει στο Υπουργικό Συμβούλιο που προτείνει και προσυπογράφει την έκδοση της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου. Σε αντίθεση με τα Προεδρικά Διατάγματα, οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου δεν είναι αποτέλεσμα συναπόφασης με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν ελέγχει τη σκοπιμότητα έκδοσης της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί να ελέγξει και να αποτρέψει μόνο μια εμφανή παραβίαση των συνταγματικών προϋποθέσεων έκδοσης μιας Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου. Επίσης η διαπίστωση των δεδομένων του «εξαιρετικού και επείγοντος» για την έκδοση μιας Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου αποτελεί, κατά τη νομολογία, πολιτικό ζήτημα και δεν ελέγχεται δικαστικά.
Γ) Οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου μέχρι την κύρωσή τους και για όσο διάστημα ισχύουν, αποτελούν διοικητικές πράξεις κανονιστικού περιεχομένου και ως τέτοιες προσβάλλονται ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας. Μετά την κύρωσή τους με τυπικό νόμο είναι δυνατός μόνο ο έλεγχος της ουσιαστικής αντισυνταγματικότητάς τους. Ας σημειωθεί ότι ο σχετικός κυρωτικός τυπικός νόμος μπορεί να περιλαμβάνει και άλλες ρυθμίσεις ή να τροποποιεί τις αρχικές διατάξεις μιας Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου.
Οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου που δεν έχουν εγκριθεί -μη τήρηση της προθεσμίας των σαράντα ημερών ή μη έγκριση από τη Βουλή μετά από την παρέλευση του τριμήνου- αποτελούν νομοθετικές πράξεις των οποίων η ισχύς έχει λήξει. Δηλαδή παύουν να ισχύουν για τον εφεξής χρόνο. Συνεπώς, οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου αποτελούν «προσωρινούς νόμους». Αναίρεση όμως της ισχύος τους, για το διάστημα από την έκδοσή τους έως και τη μη έγκρισή τους, γίνεται μόνο μέσω αναδρομικής κατάργησής τους με τυπικό νόμο.
Δ) Οι Ελληνικές Κυβερνήσεις καταφεύγουν στην έκδοση Πράξεων Νομοθετικού Περιεχομένου για να λύσουν φλέγοντα ζητήματα όπως είναι οι φυσικές καταστροφές, παραδείγματος χάρη, ο σεισμός του 1978, οι πυρκαγιές του 2007 κλπ. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου είναι και θεμιτές και αναγκαίες. Συνήθως όμως οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου αποτελούν προεκλογικά ή μετεκλογικά τεχνάσματα των εκάστοτε Κυβερνήσεων και δεν έχουν σχέση με την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η έκδοσή τους περιορίζει σημαντικά το νομιμοποιητικό ρόλο του Ελληνικού Κοινοβουλίου και προσβάλει την αρχή της Δημοκρατίας.
Γεράσιμος Θεοδόσης
Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης
