Πώς μπορεί να τεθεί ο εργαζόμενος σε διαθεσιμότητα λόγω περιορισμού δραστηριοτήτων της επιχείρησης
ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ ΜΙΣΘΩΤΩΝ
Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν.3846/2010, οι επιχειρήσεις και εκμεταλλεύσεις, αν έχει περιοριστεί η οικονομική τους δραστηριότητα, μπορούν, αντί της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας, να θέτουν εγγράφως σε διαθεσιμότητα τους μισθωτούς τους, η οποία δεν μπορεί να υπερβεί συνολικά τους τρείς μήνες ετησίως, μόνο εφόσον προηγουμένως προβούν σε διαβούλευση με τους νόμιμους εκπροσώπους των εργαζομένων σύμφωνα με τις διατάξεις του Π.Δ 240/2006 και του Ν.1767/1988.
Θεωρητικά και πρακτικά, λοιπόν, η διαθεσιμότητα δεν έχει την έννοια της ποινής. Είναι ένα προσωρινό μέτρο, για να αποφευχθούν απολύσεις εργαζομένων.
Αν στην επιχείρηση δεν υπάρχουν εκπρόσωποι εργαζομένων, η ενημέρωση και διαβούλευση γίνεται με το σύνολο των εργαζομένων. Κατά την διάρκεια της διαθεσιμότητας ο μισθωτός λαμβάνει το ήμισυ του μέσου όρου των τακτικών αποδοχών των δύο τελευταίων μηνών, υπό καθεστώς πλήρους απασχόλησης.
Ο εργοδότης υποχρεούται να γνωστοποιεί στις οικείες υπηρεσίες του ΣΕΠΕ του ΙΚΑ και του ΟΑΕΔ με οποιοδήποτε τρόπο τη σχετική δήλωση περί διαθεσιμότητας, μέρους ή του συνόλου του προσωπικού του.
ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑΣ
Η διαθεσιμότητα δεν μπορεί να υπερβεί τους τρείς μήνες ετησίως συνολικά ή διακεκομμένα. Κατά τη διάρκεια της διαθεσιμότητας ο εργοδότης δεν μπορεί να απαιτήσει από τον εργαζόμενο να παρέχει τις υπηρεσίες του. Κάτι τέτοιο αυτόματα διακόπτει τη διαθεσιμότητα και ο εργαζόμενος απαιτεί πλήρεις αποδοχές. Ο εργοδότης έχει, βέβαια, το δικαίωμα να ανακαλέσει την απόφαση της διαθεσιμότητας για ορισμένους εργαζόμενους ή για όλους.
Στην περίπτωση αυτή οι εργαζόμενοι είναι υποχρεωμένοι να επανέλθουν στην εργασία τους
ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑΣ
Για να ασκηθεί νόμιμα το δικαίωμα του εργοδότη απαιτείται:
Α) Να αποδεικνύεται η περιστολή της δραστηριότητας του εργοδότη –ακόμα και μεμονωμένα σε κάποιο τμήμα της. Περιορισμός της δραστηριότητας μπορεί να υπάρχει ακόμα και σε περίπτωση επισκευών των εγκαταστάσεων της επιχείρησης.
Β) Να προηγηθεί έγγραφη ενημέρωση του εργαζόμενου. Θα ενημερώνεται επακριβώς για το διάστημα για το οποίο θα τεθεί σε διαθεσιμότητα. Εννοείται, βέβαια, ότι ο εργαζόμενος απασχολείται με σύμβαση εργασίας πλήρους απασχόλησης.
Το ζήτημα της καταχρηστικότητας της άσκησης του δικαιώματος του εργοδότη να θέσει το προσωπικό σε διαθεσιμότητα ελέγχεται μόνο από τα δικαστήρια.
ΠΟΙΟΙ ΤΙΘΕΝΤΑΙ ΣΕ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ
Σε διαθεσιμότητα μπορούν να τεθούν όλοι οι εργαζόμενοι στην επιχείρηση ή μερικοί μόνον από αυτούς, αναλόγως των συνθηκών. Μπορούν να τεθούν σε διαθεσιμότητα και οι διεπόμενοι από ειδικό καθεστώς προστασίας, όπως μητέρες, συνδικαλιστές κ.λπ.
ΑΠΟΔΟΧΕΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑΣ
Κατά τη διάρκεια της διαθεσιμότητας ο εργαζόμενος δικαιούται το ήμισυ του μέσου όρου των τακτικών αποδοχών του των δυο τελευταίων μηνών με πλήρη απασχόληση. Σ' ατές συμπεριλαμβάνονται και τυχόν αποδοχές για υπερωρίες, νυχτερινή απασχόληση, απασχόληση κατά την Κυριακή και οποιασδήποτε παροχές σε είδος και χρήμα λαμβάνει ο εργαζόμενος.
Παράλληλα –επειδή κατά τη διάρκεια της διαθεσιμότητας δεν λύεται η σύμβαση εργασίας αλλά αναστέλλεται- το διάστημα αυτό λογίζεται ως χρόνος πραγματικής εργασίας για τον υπολογισμό της ετήσιας άδειας. Για τον υπολογισμό, όμως, των δώρων Χριστουγέννων και Πάσχα, υπολογίζεται ως βάση το ήμισυ των αποδοχών του, δηλαδή οι αποδοχές, που πραγματικά λαμβάνει.
Ο εργαζόμενος δικαιούται, όμως, από τον ΟΑΕΔ επιδότηση όλο το διάστημα της διαθεσιμότητας. Το επίδομα είναι ίσο με το 10% του μέσου όρου των τακτικών αποδοχών του τελευταίου διμήνου.
ΑΣΘΕΝΕΙΑ-ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ
Σε περίπτωση ασθένειας του εργαζόμενου κατά τη διάρκεια της διαθεσιμότητας, αυτός δικαιούται επιδότηση ασθενείας από τον ασφαλιστικό οργανισμό, εφόσον βέβαια πληροί τις προϋποθέσεις. Δικαιούται, όμως και τις αποδοχές των ημερών ασθενείας π.χ. τριήμερο και από τον εργοδότη.
Δεν επιτρέπεται, όμως, η καταγγελία σύμβασης εργασίας όσο διαρκεί η διαθεσιμότητα. Πρακτικά, ο εργαζόμενος υποχρεώνεται να περιέλθει σε διαθεσιμότητα, με σκοπό την προστασία της θέσης εργασίας. Αν, λοιπόν, ο εργοδότης θέλει να προχωρήσει σε απόλυσή του, πρώτα πρέπει να ανακαλέσει πρωτίστως την διαθεσιμότητα και μετά να προχωρήσει στην καταγγελία της σύμβασης εργασίας.
Παραθέτουμε το άρθρο 4 του Ν. 3846/2010, που αφορά τη διαθεσιμότητα
ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Ν 3846/2010-ΦΕΚ 66/Α/11-5-2010
ΜΕΡΟΣ Α΄ -ΕΡΓΑΣΙΑΚΑ ΘΕΜΑΤΑ
Άρθρο 4 -Διαθεσιμότητα μισθωτών
Το άρθρο 10 του ν. 3198/1955 (ΦΕΚ 98 Α΄), όπως συμπληρώθηκε με το άρθρο 1 του ν.δ. 206/1974 (ΦΕΚ 362 Α΄), αντικαθίσταται ως ακολούθως:
«1. Οι επιχειρήσεις και εκμεταλλεύσεις, αν έχει περιοριστεί η οικονομική τους δραστηριότητα, μπορούν, αντί της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας, να θέτουν εγγράφως σε διαθεσιμότητα τους μισθωτούς τους, η οποία δεν μπορεί να υπερβεί συνολικά τους τρεις (3) μήνες ετησίως, μόνο εφόσον προηγουμένως προβούν σε διαβούλευση με τους νόμιμους εκπροσώπους των εργαζομένων σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 240/2006 (ΦΕΚ 252 Α΄) και του ν. 1767/1988 (ΦΕΚ 63 Α΄).
Αν στην επιχείρηση δεν υπάρχουν εκπρόσωποι εργαζομένων η ενημέρωση και η διαβούλευση γίνεται με το σύνολο των εργαζομένων. Η ενημέρωση μπορεί να γίνει με εφάπαξ ανακοίνωση σε εμφανές και προσιτό σημείο της επιχείρησης. Η διαβούλευση πραγματοποιείται σε τόπο και χρόνο που ορίζει ο εργοδότης. Κατά τη διάρκεια της διαθεσιμότητας ο μισθωτός λαμβάνει το ήμισυ του μέσου όρου των τακτικών αποδοχών των δύο τελευταίων μηνών, υπό καθεστώς πλήρους απασχόλησης. Μετά την εξάντληση του τριμήνου, προκειμένου να τεθεί εκ νέου ο ίδιος εργαζόμενος σε διαθεσιμότητα απαιτείται και η παρέλευση τουλάχιστον τριών (3) μηνών. Ο εργοδότης υποχρεούται να γνωστοποιεί στις οικείες Υπηρεσίες του ΣΕΠΕ, του ΙΚΑ και του ΟΑΕΔ με οποιονδήποτε τρόπο τη σχετική δήλωση περί διαθεσιμότητας, μέρους ή του συνόλου του προσωπικού του.
2. Για τη θέση των μισθωτών σε διαθεσιμότητα στις επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις κοινής ωφελείας που απασχολούν περισσότερους από πέντε χιλιάδες (5.000) μισθωτούς, απαιτείται έγκριση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, που χορηγείται με αίτηση του εργοδότη, μετά τη γνώμη της Ολομελείας του Ανωτάτου Συμβουλίου Εργασίας. Εάν μέσα σε ένα (1) μήνα από την υποβολή της αίτησης στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, δεν αποφανθεί ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, ο εργοδότης μπορεί και χωρίς έγκριση να θέσει σε διαθεσιμότητα τους μισθωτούς, τηρώντας τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις της προηγούμενης παραγράφου.
3. Επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις της προηγούμενης παραγράφου που θέτουν σε διαθεσιμότητα τους μισθωτούς τους, κατά παράβαση των ανωτέρω διατάξεων, υποχρεούνται στην καταβολή πλήρων αποδοχών, έστω και αν οι μισθωτοί αποδέχθηκαν τη διαθεσιμότητα και δεν παρείχαν τις υπηρεσίες τους.» Α.Κ.
Συντακτική Ομάδα Oenet
